رمان «رومی روم» نقد و بررسی شد

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما، نویسنده رمان «رومی روم» در این نشست با بیان اینکه اربعین بستر روایت دوباره پیوند ملت‌های ایران و عراق پس از هشت سال جنگ تحمیلی است، گفت: بسیاری از تصاویر این رمان ریشه در واقعیت دارد و تلاش می‌کند نشان دهد چگونه عشق به امام حسین (ع) می‌تواند کینه‌های تاریخی را به همگرایی و برادری تبدیل کند.

حسین زحمتکش رنجانی با بیان اینکه «رومی روم» بر پایه تجربه پیاده‌روی اربعین شکل گرفته است، گفت: جان‌مایه این رمان، پیاده‌روی اربعین است؛ اما در کنار آن به موضوع دفاع مقدس، گروه تروریستی داعش و مدافعان حرم نیز پرداخته می‌شود و همه این موضوعات در خدمت روایت اصلی داستان قرار دارند.

وی افزود: داستان از سال ۱۳۶۷ آغاز می‌شود و با یک جهش زمانی به سال ۱۳۹۸ و مسیر پیاده‌روی اربعین می‌رسد. نقطه آغاز روایت، جنگ تحمیلی است و همان‌جا چالش اصلی شخصیت‌ها شکل می‌گیرد. در واقع داستان زمانی آغاز می‌شود که تعادل زندگی شخصیت‌ها برهم می‌خورد و همین عدم تعادل، روایت را پیش می‌برد.

این نویسنده درباره شخصیت‌های اصلی رمان توضیح داد: داستان دو شخصیت محوری دارد؛ یک رزمنده ایرانی و یک رزمنده عراقی که در دوران جنگ در برابر یکدیگر قرار گرفته‌اند و پس از ۳۱ سال، در مسیر پیاده‌روی اربعین دوباره با هم روبه‌رو می‌شوند؛ اما این بار رزمنده ایرانی، مهمان رزمنده عراقی است که اکنون موکب‌دار زائران امام حسین (ع) شده است.

زحمتکش زنجانی با اشاره به ایده اولیه نگارش این اثر، گفت: پرسش اصلی من این بود که چگونه دو ملتی که هشت سال جنگی ویرانگر را پشت سر گذاشته‌اند، امروز در اربعین یکدیگر را در آغوش می‌گیرند. تلاش کردم به جای یک پژوهش تاریخی، پاسخ این پرسش را در قالب یک رمان و از دل روایت داستانی ارائه کنم.

وی ادامه داد: بسیاری از صحنه‌های کتاب، ریشه در واقعیت دارند و برگرفته از روایت‌های مستند دوران جنگ هستند. همچنین برای نگارش بخش مربوط به شخصیت عراقی، روایت‌های رزمندگان عراقی را نیز مطالعه کردم تا تصویری واقعی‌تر از آن سوی میدان نبرد ارائه شود.

این نویسنده با تاکید بر اینکه محبت اهل‌بیت (ع) فراتر از مرز‌های سیاسی و قومی است، اظهار کرد: آنچه امروز در اربعین میان ملت‌ها شکل گرفته، به نوعی معجزه است. همین محبت مشترک به امام حسین (ع) سبب شده است که کینه‌های گذشته رنگ ببازد و ملت‌ها دوباره به هم نزدیک شوند.

در ادامه این نشست، شیما جوادی نویسنده و منتقد ادبی با اشاره به ساختار داستانی «رومی روم»، گفت: نویسنده بدون مقدمه‌چینی‌های طولانی، مخاطب را از همان فصل نخست وارد متن ماجرا می‌کند و با ایجاد تقابل میان دو شخصیت اصلی، گره داستان را شکل می‌دهد؛ روشی که باعث می‌شود خواننده از همان ابتدا با روایت همراه شود.

وی افزود: یکی از نقاط قوت رمان، پرداخت همزمان شخصیت ایرانی و عراقی است. نویسنده تلاش کرده مخاطب تنها از یک زاویه به ماجرا نگاه نکند و بتواند احساسات، انگیزه‌ها و دغدغه‌های هر دو شخصیت را درک کند.

جوادی با اشاره به مضمون اصلی اثر اظهار کرد: اگر در سال‌های جنگ تحمیلی کسی از چنین همدلی میان مردم ایران و عراق سخن می‌گفت، شاید باور آن دشوار بود؛ اما این رمان توانسته است این تحول را در بستر پیاده‌روی اربعین به شکلی باورپذیر روایت کند.

این منتقد ادبی، زبان روان و روایت گرم اثر را از دیگر ویژگی‌های آن دانست و گفت: شخصیت‌های داستان ظرفیت بالایی برای همراه کردن مخاطب دارند و نویسنده توانسته از شعارزدگی فاصله بگیرد و مفاهیمی همچون ایثار، کینه، محبت و بخشش را در دل روایت داستانی به تصویر بکشد.

در بخش دیگری از این نشست، حاضران دیدگاه‌ها و نقد‌های خود را درباره کتاب مطرح کردند. برخی از مخاطبان، استفاده از دو خط روایی، فضاسازی دفاع مقدس و بازآفرینی فضای پیاده‌روی اربعین را از نقاط قوت اثر برشمردند و پیشنهاد‌هایی نیز درباره پرداخت برخی صحنه‌های داستان ارائه و نوجوانان و علاقه‌مندان به کتاب، دیدگاه‌های خود را درباره رمان «رومی روم» مطرح کردند و از زاویه نگاه مخاطب به بررسی اثر پرداختند.

نشست نقد و بررسی رمان «رومی روم» با پرسش و پاسخ مخاطبان، اجرای برنامه ادبی و آئین امضای کتاب توسط نویسنده به کار خود پایان داد.