سامانه یکپارچه مدیریت پسماندها، تکلیف برنامه هفتم

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ نرگس فلاح در گفت‌و‌گو با خبرنگار گروه کشاورزی و محیط زیست با اشاره به تکلیف برنامه هفتم پیشرفت، تأکید کرد: سامانه جامع این سازمان هم‌اکنون برای مدیریت پسماند‌های صنعتی و ویژه فعال است، اما تحقق «سامانه یکپارچه ملی»، به دلیل نبود اتصال سامانه‌های اختصاصی سایر دستگاه‌ها (به‌ویژه وزارت کشور) و وجود خلأهای اطلاعاتی، همچنان با چالش‌های جدی روبروست.

وی با بیان اینکه وضعیت کنونی سامانه یکپارچه ملی، جزیره‌ای و ناهماهنگ است، افزود: در خوش‌بینانه‌ترین حالت، فقط حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد از تکالیف در دستگاه‌های مختلف انجام شده و عملاً «یکپارچگی» داده‌ها هنوز محقق نشده است.

فلاح درباره پیگیری‌های سازمان متبوعش افزود: سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان متولی این تکلیف، تا حد امکان پیگیری‌های اداری و مکاتبات قانونی را انجام داده و گزارش تمام موارد «ترک فعل» دستگاه‌های اجرایی را به سازمان بازرسی کل کشور ارسال کرده و مستندات عدم همکاری آنها را به‌طور کامل ارائه داده است. البته شرایط فعلی کشور و اولویت‌های اقتصادی که گاهی بر مباحث زیست‌محیطی سایه می‌افکند، روند همکاری دستگاه‌های اجرایی را با کندی مواجه کرده است.

مدیرکل دفتر مدیریت پسماند سازمان حفاظت محیط زیست با تشریح ماهیت کارکردی این سامانه گفت: آنچه هم‌اکنون ذیل سازمان محیط‌زیست فعال است، نه صرفاً یک پنجره برای ثبت اطلاعات، بلکه ابزاری برای پایش لحظه‌ای و گزارش‌گیری دقیق از میزان و نحوه مدیریت پسماند‌های صنعتی و ویژه است.

فلاح با اشاره به چالش تعدد سامانه‌ها گفت: مشکل اصلی، موازی‌کاری و وجود سامانه‌های متعدد در هر دستگاه است که هیچ اتصالی با یکدیگر ندارند؛ خروجی این وضعیت، تعدد و تشتت داده‌هاست که پایش دقیق پسماند‌ها را ناممکن کرده است.

نرگس فلاح افزود: هرچند دسترسی‌های لازم برای وزارتخانه‌های کشور، صمت، نفت، جهاد کشاورزی و بهداشت ایجاد شده، اما به دلیل عدم عملیاتی شدن کامل این سامانه‌ها، امکان تحلیل و انطباق داده‌ها وجود ندارد.

وی درباره تکلیف وزارت کشور در حوزه پسماند‌های عادی گفت: وزارت کشور باید درباره روند اجرای سامانه اختصاصی خود، میزان اطلاعات وارد شده و سطح آموزش شهرداری‌ها و دهیاری‌ها شفاف‌سازی کند.

فلاح در پاسخ به پرسشی درباره ضمانت اجرایی و برخورد با دستگاه‌های متخلف افزود: در قانون فعلی مدیریت پسماندها، سازوکار تنبیهی بازدارنده‌ای وجود ندارد؛ بنابراین سازمان در حال پیگیری بازنگری و اصلاح قانون مدیریت پسماندهاست تا الزامات قانونی لازم برای برخورد با دستگاه‌های اجرایی که از درج اطلاعات خودداری می‌کنند، فراهم شود.

مدیرکل دفتر مدیریت پسماند در پایان خاطرنشان کرد: با وجود چالش‌های موجود و نیاز به آموزش قشر‌های مختلف (به‌ویژه در حوزه کشاورزی)، سازمان حفاظت محیط زیست با تولید محتوا‌های آموزشی ساده و پیگیری‌های مستمر، تمام توان خود را به کار گرفته است تا تکلیف برنامه هفتم برای دستیابی به اطلاعات یکپارچه تا پایان این برنامه محقق شود.

در بند (چ) ماده (۲۲) قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت آمده است: سازمان حفاظت محیط زیست مکلف است سامانه یکپارچه مدیریت پسماند‌ها را با هدف پایش و نظارت بر کلیه اقدامات مدیریتی پسماند‌ها در کشور تا پایان سال اول برنامه ایجاد کند.

تبصره - سازمان حفاظت محیط زیست مکلف است با همکاری وزارتخانه‌های کشور، صنعت، معدن و تجارت، نیرو، نفت، جهاد کشاورزی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، آیین نامه اجرایی این بند را تا پایان سال اول برنامه تهیه کند و به تصویب هیأت وزیران برساند.

در برنامه ملی راهبردی مدیریت پسماند‌ها هم سازمان حفاظت محیط زیست مکلف شده با رعایت بند (ت) ماده (۱۰۷) قانون برنامه با همکاری وزارتخانه‌های کشور، صنعت، معدن و تجارت، نیرو، نفت، جهاد کشاورزی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با راه اندازی سامانه یکپارچه مدیریت پسماندها، سطوح دسترسی را برای کاربران ایجاد کرده و نسبت به بررسی و صحت سنجی اطلاعات وارد شده توسط تولیدکننده، پذیرنده و حمل کننده پسماند اقدام نموده و در صورت مغایرت، مراتب را برای اصلاح به واحد مربوط ابلاغ نماید.

همه وزارتخانه ها، سازمان ها، مؤسسات و نهاد‌های دولتی و عمومی غیردولتی و کلیه شرکت‌ها و مؤسسات و اشخاص حقیقی و حقوقی موظفند مقررات و سیاست‌های مقرر در راستای فعالیت‌های سامانه را رعایت کنند.