اقتدار و رحمت؛ دو بال پلیس اسلامی از منظر رهبر شهید

به گزارش خبرگزاری صداوسیما نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران از جمله نهاد‌هایی است که مورد توجه ویژه فرمانده معظم کل قوا قرار داشته است. حضور رهبر شهید انقلاب در شش مراسم دانش‌آموختگی دانشگاه علوم انتظامی و بیش از ۱۹ دیدار با فرماندهان، مدیران و کارکنان این مجموعه، نشان‌دهنده اهمیت جایگاه پلیس در منظومه امنیتی و اجتماعی کشور است؛ دیدار‌هایی که در آنها، علاوه بر قدردانی از خدمات پلیس، نقشه راه روشنی برای ارتقای این نیرو ترسیم شده است.

بازنگری در بیانات رهبر شهید ایران نشان می‌دهد سه مؤلفه «اقتدار»، «عزت» و «رحمت» ستون‌های اصلی پلیس مطلوب از نگاه ایشان را تشکیل می‌دهد؛ پلیسی که هم در برابر قانون‌شکنان مقتدر است و هم برای مردم، مظهر امنیت، اعتماد و آرامش.

یکی از پرتکرارترین توصیه‌های رهبر شهید انقلاب به نیروی انتظامی، جمع میان اقتدار و مهربانی است؛ دو ویژگی که از نگاه ایشان نه تنها متضاد نیستند، بلکه مکمل یکدیگرند.

معظم‌له در تبیین این نگاه فرموده‌اند: شما یک روی اقتدار دارید، یک روی رحمت، و اینها مکمل هم هستند؛ اقتدار شما هم به درد این ملت می‌خورد، رحمت و مهربانی شما هم به درد این ملت می‌خورد.

بر همین اساس، پلیس باید در برخورد با مجرمان و برهم‌زنندگان امنیت، قاطع و قانون‌مدار باشد و در مواجهه با مردم، چهره‌ای مهربان، پاسخگو و خدمتگزار از خود نشان دهد؛ به گونه‌ای که افراد صالح با دیدن پلیس احساس امنیت و امید کنند و متخلفان از قانون، اقتدار او را باور داشته باشند.

رهبر شهید انقلاب در دیدار فرماندهان نیروی انتظامی در دوم دی‌ماه ۱۳۹۷، سه مطالبه اساسی را از این نیرو مطرح کردند؛ مطالباتی که همچنان از مهم‌ترین شاخص‌های ارزیابی عملکرد پلیس به شمار می‌رود:

برداشت عمومی مردم از پلیس باید «مقتدر، عادل و هوشیار» باشد.

عملکرد پلیس باید عاقلانه، مدبرانه، اعتمادآفرین و اطمینان‌بخش باشد.

حرکت به سوی پلیس در تراز نظام اسلامی نباید هیچ‌گاه متوقف شود.

از نگاه ایشان، اقتدار واقعی زمانی معنا پیدا می‌کند که مردم با اطمینان خاطر بدانند حافظ امنیت فردی و اجتماعی آنان، نیرویی توانمند، قانون‌مدار و قابل اعتماد است.

رهبر شهید انقلاب بار‌ها بر نقش سلامت اداری و اخلاق حرفه‌ای در افزایش سرمایه اجتماعی پلیس تأکید کرده‌اند. ایشان معتقدند عزت نیروی انتظامی بیش از هر چیز در گرو پارسایی، پاکدامنی و عزت نفس کارکنان آن است.

به تعبیر معظم‌له، هرچه سلامت اخلاقی و اداری در میان مأموران بیشتر باشد، اعتماد مردم نیز نسبت به پلیس افزایش خواهد یافت و این سرمایه اجتماعی، مهم‌ترین پشتوانه مأموریت‌های انتظامی خواهد بود.

از مهم‌ترین هشدار‌های رهبر شهید به فرماندهان نیروی انتظامی، توجه به تأثیر عملکرد تک‌تک کارکنان بر تصویر عمومی این سازمان است.

ایشان در دیدار اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۸ تصریح کردند که وجود حتی تعداد اندکی مأمور متخلف می‌تواند خدمات گسترده هزاران نیروی سالم و متعهد را در نگاه مردم زیر سؤال ببرد.

رهبر شهید انقلاب با ذکر نمونه‌ای از عملکرد یک کلانتری، بر ضرورت نظارت مستمر فرماندهان بر رفتار کارکنان تأکید کرده و خواستار مراقبت دائمی از سلامت سازمانی در همه سطوح شده‌اند.

در منظومه فکری قائد شهید امت، وظیفه پلیس تنها مقابله با جرائم و تأمین امنیت فیزیکی جامعه نیست، بلکه امنیت روانی و آرامش اجتماعی نیز بخشی از مأموریت این نیرو محسوب می‌شود.

ایشان بر ضرورت صیانت از امنیت خانواده‌ها، حفظ کرامت شهروندان و ایجاد احساس آرامش در جامعه تأکید کرده و امنیت را یکی از مهم‌ترین حقوق عمومی مردم دانسته‌اند.

رهبر شهید انقلاب در عین تقدیر از اقدامات و پیشرفت‌های نیروی انتظامی، همواره تأکید کرده‌اند که وضعیت موجود، نقطه پایان نیست.

ایشان تصریح کرده‌اند که حرکت رو به جلو ارزشمند است، اما پلیس جمهوری اسلامی هنوز تا رسیدن به «سطح مطلوب نظام اسلامی» فاصله دارد و باید با تلاش مستمر، ارتقای دانش، انضباط، فناوری و سرمایه انسانی، این فاصله را کاهش دهد.

بر اساس گزارش‌ها و اعلام مسئولان فراجا، در سال‌های اخیر اقدامات مختلفی برای تحقق این سیاست‌ها در دستور کار قرار گرفته است.

هوشمندسازی خدمات پلیسی، توسعه فناوری‌های نوین، ارتقای کیفیت خدمت‌رسانی، تمرکز بر کاهش آسیب‌های اجتماعی، تقویت اعتماد عمومی، افزایش اقتدار عملیاتی و تأکید بر خدمت بی‌منت از جمله محور‌هایی است که فرماندهان فراجا آن را در راستای اجرای منویات رهبر معظم انقلاب دنبال کرده‌اند.

همچنین مسئولان این نیرو، حرکت به سوی پلیس در تراز جمهوری اسلامی، تقویت سلامت اداری، ارتقای آموزش‌های تخصصی و توسعه فرهنگ مردم‌داری را از اولویت‌های اصلی خود عنوان کرده‌اند.

بررسی بیانات رهبر شهید انقلاب درباره نیروی انتظامی نشان می‌دهد که الگوی مطلوب ایشان، پلیسی صرفاً مقتدر یا صرفاً خدمت‌رسان نیست؛ بلکه نیرویی است که اقتدار، عدالت، پاکدستی، مردم‌داری و رحمت را به‌صورت همزمان در خود جمع کرده باشد.

این چارچوب، درسال‌های گذشته به عنوان نقشه راه فراجا مورد توجه قرار گرفته و مسئولان این نیرو نیز بر اجرای آن تأکید داشته‌اند. با این حال، همان‌گونه که رهبر انقلاب بار‌ها یادآور شده‌اند، مسیر رسیدن به پلیس در تراز کامل نظام اسلامی، مسیری مستمر و پایان‌ناپذیر است؛ مسیری که تحقق آن در گرو ارتقای دائمی توانمندی‌ها، حفظ سلامت سازمانی و تقویت هرچه بیشتر اعتماد مردم خواهد بود.