وقوع امواج گرمایی بی‌سابقه و کم سابقه در جهان

به گزارش گروه کشاورزی و محیط زیست خبرگزاری صدا و سیما، احد وظیفه با اشاره به داده‌های مرکز پیش‌بینی اروپایی (ECMWF) گفت: ژوئن ۲۰۲۶ با بالاترین دمای ثبت‌شده سطح دریا (SST) در این ماه، شرایط اقلیمی نگران‌کننده‌ای را رقم زد. گرمای شدید در بخش‌هایی از اروپای غربی در ماه ژوئیه نیز تداوم داشته و آتش‌سوزی‌های ویرانگری را در کشورهای فرانسه، اسپانیا و یونان دامن زده است.

وی با اشاره به رکوردهای تاریخی دما افزود: ایستگاه فابرا در بارسلون اسپانیا که از ایستگاه‌های بلندمدت پایش آب‌وهوای سازمان جهانی هواشناسی است، در تاریخ ۸ ژوئیه دمای ۴۰٫۵ درجه سانتی‌گراد را ثبت کرد که بالاترین دما در بیش از یک قرن داده‌برداری این ایستگاه محسوب می‌شود.

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی خاطرنشان کرد: طبق سناریوهای تغییر اقلیم، چنین موج‌های گرمایی قابل انتظار است؛ به‌طوری‌که طی ۵ دهه اخیر، قاره اروپا حدود ۲ درجه گرم‌تر شده و سریع‌ترین روند گرمایش را در بین قاره‌های جهان تجربه کرده است.

وظیفه با بیان اینکه در سطح جهانی نیز میانگین دمای ماهانه سطح دریاها برای اقیانوس‌های خارج از مناطق قطبی، رکوردهای جدیدی را ثبت کرده، گفت: این دما با اختلاف ۰٫۰۱ درجه از رکورد قبلی در ژوئن ۲۰۲۴ فراتر رفت که منعکس‌کننده شرایط توسعه ال‌نینو در اقیانوس آرام استوایی است.

وی با اشاره به پیامدهای بهداشتی موج گرما در دهه اول تیرماه (۲۲ تا ۳۰ ژوئن) تصریح کرد: بر اساس تخمین‌های دانشگاه ایندیانا، امواج گرما در اروپا منجر به مرگ‌ومیر بیش از ۲۰ هزار نفر شده که سهم آلمان از این آمار، بیش از ۵ هزار نفر بوده است. همچنین در فرانسه، رکورد بی‌سابقه ۴۳٫۸ درجه سانتی‌گراد در غرب این کشور ثبت شد.

وظیفه افزود: در آلمان، هلند، مجارستان، اتریش، سوئیس و حتی کشورهای شمالی‌تر مانند انگلیس و دانمارک، بسیاری از رکوردهای تاریخی دما شکسته شد و در برخی مناطق شرق آلمان، دمای نزدیک به ۴۲ درجه سانتی‌گراد گزارش شد.

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی با بیان اینکه گرمای شدید اغلب «قاتل خاموش» نامیده می‌شود، تأکید کرد: در دهه اخیر که به عنوان گرم‌ترین دهه زمین ثبت شده، سالانه صدها هزار نفر به دلیل تنش گرمایی جان خود را از دست داده‌اند.

وی توضیح داد: تنش گرمایی زمانی رخ می‌دهد که بدن گرمای بیشتری نسبت به توان دفع خود جذب کند. سالمندان، کودکان، زنان باردار، کارگران فضای باز و بیماران مزمن در این شرایط آسیب‌پذیرتر هستند.

وظیفه در پایان با اشاره به پدیده «جزیره گرمایی شهری» هشدار داد: وجود خیابان‌های شلوغ و بدون فضای سبز می‌تواند دمای محسوس را تا ۵ درجه افزایش دهد. شب‌های گرم در این مناطق نیز مانع از بازیابی توان بدن شده و خطر گرمازدگی را برای شهروندان تشدید می‌کند.

او افزود: سالمندان، کودکان خردسال، زنان باردار، کارگران فضای باز، افراد بی‌خانمان و بیماران دارای بیماری‌های مزمن بیشتر در معرض خطر هستند؛ هرچند تنش گرمایی می‌تواند هر فردی را، اگر دما برای مدت کافی بالا بماند، تحت تأثیر قرار دهد.

وظیفه در پایان گفت: در طول امواج گرمایی، اثر «جزیره گرمایی شهری» چندین درجه به دمای محسوس اضافه می‌کند و خطر گرمازدگی و تنش دمایی را افزایش می‌دهد. برای نمونه، دمای ۳۵ درجه سانتی‌گراد در یک خیابان شلوغ و بدون سایه یا فضای سبز، می‌تواند به ۳۸ یا حتی ۴۰ درجه سانتی‌گراد احساس شود و شب‌ها نیز گرمای ماندگار در این مناطق موجب سلب آسایش و افزایش فشار حرارتی می‌شود.