زنگ هشدار کاهش سن مصرف دخانیات در یزد

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز یزد، دکتر محمدهادی فرح زادی در یادداشتی به مناسبت هفته مواد مخدر با ابراز نگرانی نسبت به کاهش سن مصرف دخانیات و عادی شدن آن میان نوجوانان و جوانان نوشت: یزد، شهر میراث جهانی، تنها مجموعه‌ای از بنا‌های خشتی و کوچه‌های تاریخی نیست؛ این شهر نماد فرهنگ، دیانت، همبستگی اجتماعی و هویت اصیل ایرانی است. سرمایه واقعی یزد نه فقط در معماری کم‌نظیر آن، بلکه در خانواده‌ها، جوانان و ارزش‌های اجتماعی نهفته است. از همین رو، هر تغییری که سلامت و آینده نسل جوان را تهدید کند، باید به عنوان یک دغدغه جدی مورد توجه قرار گیرد.

در سال‌های اخیر، نشانه‌هایی نگران‌کننده از کاهش سن آغاز مصرف سیگار، قلیان و دیگر مواد اعتیادآور در میان نوجوانان و جوانان مشاهده می‌شود. آنچه بیش از همه نگرانی ایجاد می‌کند، تکرار صحنه استعمال دخانیات توسط برخی دختران و پسران نوجوان و جوان در فضا‌های عمومی، به‌ویژه در بافت تاریخی یزد است؛ رفتاری که امروز برای بسیاری از شهروندان به تصویری آشنا تبدیل شده و تکرار آن، از کاهش حساسیت اجتماعی نسبت به این آسیب حکایت دارد.

هفته مبارزه با مواد مخدر، تنها فرصتی برای سخن گفتن از مواد مخدر نیست؛ بلکه زمانی برای یادآوری این واقعیت است که اعتیاد، اغلب از گام‌های کوچک آغاز می‌شود. مصرف دخانیات در سنین پایین، یکی از مهم‌ترین عوامل خطر وابستگی به نیکوتین و از شناخته‌شده‌ترین مسیر‌های ورود به مصرف سایر مواد و زمینه‌ساز بروز طیفی از رفتار‌های پرخطر در نوجوانان و جوانان به شمار می‌رود. مطالعات متعدد نیز نشان داده‌اند هرچه سن شروع مصرف پایین‌تر باشد، احتمال وابستگی، تداوم مصرف، گرایش به سایر رفتار‌های پرخطر و بروز آسیب‌های جسمی، روانی و اجتماعی در سال‌های بعد افزایش می‌یابد.

نگرانی امروز، صرفاً افزایش مصرف دخانیات نیست؛ بلکه عادی شدن این رفتار در نگاه جامعه است. هنگامی که نوجوانان استعمال سیگار و قلیان را بدون احساس قبح اجتماعی در اماکن عمومی تجربه می‌کنند و این تصاویر به بخشی از زندگی روزمره شهر تبدیل می‌شود، باید پذیرفت که زنگ خطر به صدا درآمده است. بی‌تفاوتی نسبت به این روند، می‌تواند در آینده هزینه‌های سنگینی را بر نظام سلامت، امنیت اجتماعی و سرمایه انسانی استان تحمیل کند.

مقابله با این روند، تنها وظیفه یک دستگاه یا یک نهاد نیست. خانواده‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها، شهرداری، اصناف، سازمان‌های فرهنگی و همه دستگاه‌های مسئول باید با نگاهی مشترک، برنامه‌ای منسجم برای پیشگیری طراحی کنند؛ برنامه‌ای که بر ارتقای سواد سلامت، آموزش مهارت‌های زندگی، افزایش نشاط اجتماعی، تقویت امید در میان نوجوانان و ایجاد محیط‌های سالم و ایمن برای گذران اوقات فراغت استوار باشد.

صیانت از یزد، تنها به حفاظت از بنا‌های تاریخی و ثبت جهانی آن محدود نمی‌شود. اگر قرار است این شهر همچنان نماد فرهنگ و هویت ایرانی باقی بماند، باید از مهم‌ترین میراث خود، یعنی نسل جوان، نیز پاسداری کند. هفته مبارزه با مواد مخدر یادآور این حقیقت است که مؤثرترین و کم‌هزینه‌ترین راه مقابله با اعتیاد، پیشگیری، آگاهی‌بخشی و سرمایه‌گذاری بر سلامت نوجوانان و جوانان است؛ زیرا آینده یزد، بیش از هر چیز، به سلامت، آگاهی، امید و توانمندی فرزندان این سرزمین گره خورده است.