سایه‌سار برکت نخلستان‌های فارس؛ قطب تولید خرمای کشور

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز فارس، آفتاب هنوز بر قامت نخلستان‌ها نتابیده که مردمان جنوب فارس راهی می‌شوند تا روزی را از چتر‌های سبز زمینشان کسب کنند.

در پهنه گرم جنوب فارس نخل تنها یک درخت نیست؛ مادری سخاوتمند و همزاد انسان است که ایستاده می‌میرد و تا آخرین رمق، شیرینی جانش را نثار سفره‌هایی می‌کند که حیات و معیشتشان با شاخ و برگ این قامت‌های افراشته گره خورده است.

آهنگ تلاش در خنکای بامداد

همپای نسیم صبحگاهی تکاپوی کار در نخلستان‌های فارس آغاز می‌شود. مردان، طناب‌های بافته از لیف خرما را به دور کمر و تنه درخت محکم می‌کنند و با نام خدا به سوی تاج نخل اوج می‌گیرند. در پای درختان نیز زنان و جوانان، خوشه‌های سنگین فرودآمده را دسته‌بندی و دانه‌های زرین رطب و خرما را با دقت در سبد‌ها جای می‌دهند؛ تلاشی خانوادگی که از سپیده‌دم تا غروب آفتاب ادامه دارد.

کام شیرین اقتصاد فارس با برداشت ۴۵۰ هزار تن خرما

تلاش و همت زنان و مردان جنوب فارس سبب شده تا این استان زرخیز در جایگاه نخست تولید خرمای کشور بایستد.

به گفته رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان فارس، برداشت انواع خرما از سطح ۴۹ هزار هکتار از نخلستان‌های استان آغاز شده و پیش‌بینی می‌شود بیش از ۴۵۰ هزار تن محصول از این باغ‌ها برداشت و روانه بازار‌های مصرف شود؛ عددی که فارس را در تولید این محصول در کشور سرآمد می‌کند.

احد بهجت‌حقیقی با اشاره به تنوع ارقام و تقویم برداشت می‌گوید: فرآیند برداشت با ارقام زودرس همچون رطب کبکاب از اوایل شهریورماه آغاز شده و در ادامه با ارقام میان‌رس مانند خاصویی و ارقام دیررس از جمله شاهانی، پیارم و مجول تا اواخر آبان‌ماه ادامه دارد.

تکاپوی نخل‌داران فارس برای تسخیر بازار‌های جهانی

به گفته وی، ارقام متنوع و تجاری مانند کبکاب، شاهانی، زاهدی، گنتار، خنیزی، مجول، پیارم، شهابی، مضافتی، برحی، هلیله، سرخو، لشت و فرکان در ۲۲ شهرستان استان تولید می‌شوند که در این میان، شهرستان‌های قیروکارزین، کازرون، جهرم و فراشبند بالاترین سهم و میانگین تولید را به خود اختصاص داده‌اند.


ظرفیت‌های صادراتی و اشتغالزایی پایدار

پیشتازی فارس در تولید ارقام بازارپسند، علاوه بر تأمین و تنظیم بازار داخلی، افق‌های روشنی را برای ارزآوری و صادرات غیرنفتی گشوده است. سالانه بخش قابل‌توجهی از خرمای مازاد استان به کشور‌های همسایه و هدف از جمله روسیه، پاکستان، امارات، افغانستان و ترکیه صادر می‌شود.

مدیرکل تعاون روستایی فارس با تأکید بر توسعه بازار‌های هدف تصریح کرد: توسعه صادرات و تکمیل زیرساخت‌های تجاری، علاوه بر افزایش ارزش اقتصادی محصول، مانع از افت قیمت و انباشت کالا در فصل برداشت می‌شود؛ امری که باید همگام با ساماندهی بازار داخلی و حمایت از نخل‌داران دنبال شود.

در حال حاضر از مجموع ۱۲۵ هزار بهره‌بردار باغی فارس، ۱۹ هزار نفر به صورت مستقیم در بخش نخیلات فعالیت دارند و در فصل داشت تا برداشت نیز زمینه اشتغال فصلی ۲۵۰ هزار نفر در استان فراهم می‌شود.

ضرورت تکمیل زنجیره ارزش و عبور از خام‌فروشی

آنچه دسترنج نخل‌داران را به ارزش افزوده واقعی بدل می‌سازد، تقویت صنایع تبدیلی و تکمیلی است. توسعه کارگاه‌های مکانیزه سورتینگ و بسته‌بندی، فرآوری نوین در جوار نخلستان‌ها و ایجاد تشکل‌های منسجم صادراتی، حلقه‌های مفقوده‌ای هستند که مانع از خام‌فروشی محصول می‌شوند و سود واقعی دسترنج نخلداران را به نخلستان‌های جنوب بازمی‌گردانند.

رضایی کوچی نماینده مردم شهرستان‌های جهرم و خفر در مجلس شورای اسلامی نیز با تأکید بر لزوم ساماندهی زنجیره ارزش اظهار داشت: ظرفیت خرمای فارس نباید در خام‌فروشی خلاصه شود. حفظ این مزیت اقتصادی نیازمند تشکیل زنجیره‌ای هماهنگ میان نخل‌داران، صادرکنندگان و دستگاه‌های اجرایی، همراه با هدایت سرمایه‌گذاری‌ها به سمت صنایع تبدیلی و بسته‌بندی پیشرفته است.

توسعه دانش‌بنیان، راهبرد تاب‌آوری تولید

جهاد کشاورزی فارس به منظور ارتقای بهره‌وری و مقابله با تنش‌های اقلیمی، برنامه‌های ویژه‌ای را در دستور کار دارد؛ ترویج نهال‌های کشت‌بافتی (ریزازدیادی)، احداث باغ‌های مادری سازگار، اصلاح الگوی کشت به سمت ارقام تجاریِ پربازده و ارائه مشاوره‌های تخصصی، از گام‌های اساسی در راستای پایداری تولید این محصول راهبردی است.

پایان روز، آغاز امید

غروب که فرا می‌رسد، نخلستان‌ها غرق در عطر خرمای تازه و جعبه‌های انباشته از برکت می‌شوند. کارگران با دست‌های خسته، اما دلی سرشار از امید، ابزار کار را زمین می‌گذارند. برداشت ۴۵۰ هزار تن خرما در دیار فارس، تنها یک شاخص آماری نیست؛ سندی زنده از نجابت، پایداری و پیوند ناگسستنی مردمان جنوب با خاکی است که سایه‌سار نخل‌هایش، همیشه مهد برکت و زندگی بوده است.

نوشین اکوان
تحریریه خبرگزاری صدا و سیما مرکز فارس