سازمان ملی هوش مصنوعی، پل ارتباطی سیاست‌گذاری و توسعه

داود ادیب در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما با اشاره به روند تشکیل سازمان ملی هوش مصنوعی اظهار کرد: این سازمان پس از حدود دو سال وقفه بار دیگر در مسیر تصویب و تشکیل قرار گرفته و باید از تبدیل شدن به یک ساختار دولتی عریض و طویل جلوگیری شود.

 

وی افزود: مسئله اصلی کشور در حوزه هوش مصنوعی، لزوماً نبود سیاست‌گذاری نیست، بلکه فاصله‌ای است که میان لایه سیاست‌گذاری و حوزه توسعه، کاربردی‌سازی و فعالیت شرکت‌های فناور وجود دارد.

 

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شرکت‌های فناور هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال، مأموریت اصلی سازمان ملی هوش مصنوعی را ایجاد ارتباط میان بخش سیاست‌گذاری و بخش توسعه عنوان کرد و گفت: این سازمان باید نقش یک پل و محور ارتباطی میان سیاست‌گذاری حاکمیتی و شرکت‌های فناور، انجمن‌ها و تشکل‌های تخصصی را ایفا کند.

ادیب ادامه داد: ظرفیت‌های علمی و اجرایی متعددی در کشور وجود دارد، اما برای استفاده مؤثر از این ظرفیت‌ها باید میان سیاست‌گذاری و بخش اجرا هم‌افزایی ایجاد شود و سازمان ملی هوش مصنوعی می‌تواند این نقش را بر عهده بگیرد.

 

وی با اشاره به آخرین ارزیابی‌های بین‌المللی آمادگی کشور‌ها در حوزه هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۵ اظهار کرد: ایران در این ارزیابی در میان حدود ۱۹۵ کشور، در رتبه ۷۵ یا ۷۶ قرار گرفته است.

 

ادیب با تأکید بر اینکه صرفاً قرار گرفتن در میانه جدول نمی‌تواند معیار مناسبی برای ارزیابی وضعیت کشور باشد، گفت: در چنین مقایسه‌ای باید عواملی مانند جمعیت، پیشینه علمی و تمدنی، فرهنگ و سطح توسعه‌یافتگی کشور‌ها نیز مورد توجه قرار گیرد.

 

وی افزود: بر اساس این ارزیابی‌ها، ایران در حوزه سیاست‌گذاری هوش مصنوعی امتیازی حدود ۸۳ تا ۸۴ کسب کرده، در حالی که امتیاز کشور در بخش توسعه و کاربردی‌سازی حدود ۳۵ تا ۳۶ است.

 

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شرکت‌های فناور هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال، این اختلاف را نشان‌دهنده شکاف قابل توجه میان سیاست‌گذاری و توسعه کاربردی دانست و تصریح کرد: سازمان ملی هوش مصنوعی باید برای کاهش همین فاصله شکل بگیرد و ظرفیت‌های موجود در بخش خصوصی و شرکت‌های فناور را به سیاست‌های کلان کشور متصل کند.

 

ادیب همچنین با اشاره به اهداف برنامه هفتم توسعه برای افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی به ۱۵ درصد گفت: برآورد‌های موجود، سهم فعلی اقتصاد دیجیتال در کشور را حدود ۶.۷ تا ۷.۳ درصد نشان می‌دهد.

 

وی افزود: نکته مهم این است که شاخص‌های جهانی ثابت نمی‌مانند و زمانی که کشور برای رسیدن به یک هدف مشخص برنامه‌ریزی می‌کند، سایر کشور‌ها نیز در حال حرکت هستند.

 

رئیس انجمن شرکت‌های فناور هوش مصنوعی ادامه داد: هدف‌گذاری سهم ۱۵ درصدی اقتصاد دیجیتال، با توجه به روند جهانی، نباید یک هدف نهایی تلقی شود؛ چراکه کشور‌های پیشرو در این حوزه سهم بسیار بالاتری دارند و میانگین جهانی نیز در سال‌های آینده افزایش خواهد یافت.

 

ادیب تأکید کرد: بنابراین پروژه‌های مرتبط با اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی باید بدون تأخیر اجرا شوند و کشور نمی‌تواند برای رسیدن به اهداف خود چند سال منتظر بماند و سپس اقدام کند.

 

وی درباره علت تأخیر در تشکیل سازمان ملی هوش مصنوعی نیز گفت: این وقفه دو ساله تحت تأثیر شرایط خاص و غیرقابل پیش‌بینی کشور قرار گرفت.

 

ادیب افزود: همزمانی فرآیند تصویب این سازمان با تغییر دولت و همچنین حادثه از دست رفتن رئیس‌جمهور، موجب شد مصوباتی درباره عدم تشکیل سازمان‌های جدید مطرح شود و همین مسئله در روند تصمیم‌گیری درباره سازمان ملی هوش مصنوعی ابهام ایجاد کرد.

 

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شرکت‌های فناور هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال خاطرنشان کرد: این تأخیر را نباید به معنای ضعف ساختاری یا نبود اختیارات لازم برای سازمان ملی هوش مصنوعی در آینده تلقی کرد.

 

ادیب در پایان تأکید کرد: موفقیت سازمان ملی هوش مصنوعی به این بستگی دارد که بتواند فاصله میان سیاست‌گذاری و اجرا را کاهش دهد و ظرفیت شرکت‌های فناور، تشکل‌ها و بخش خصوصی را در مسیر اهداف کلان کشور فعال کند.

 

وی گفت: اگر این سازمان بتواند سیاست‌گذاری را به پروژه، پروژه را به اجرا و ظرفیت بخش خصوصی را به نیاز‌های واقعی کشور متصل کند، می‌تواند در ارتقای جایگاه ایران در شاخص‌های جهانی هوش مصنوعی نقش مؤثری داشته باشد.