هشدار درباره اپیدمی خاموش کبد چرب

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مازندران، دکتر الهام یوسفی فوق تخصص گوارش و کبد بالغین و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مازندران به مناسبت روز جهانی کبد به تشریح بیماری کبد چرب، علائم، روش‌های تشخیص و درمان آن پرداخت و نسبت به شیوع گسترده این بیماری در جهان هشدار داد.

دکتر یوسفی با اشاره به تغییر نام این بیماری از سوی سازمان بهداشت جهانی گفت: اصطلاح کبد چرب که امروزه در جامعه رایج است، در گذشته "کبد چرب غیرالکلی" نامیده می‌شد. سازمان بهداشت جهانی این نام را تغییر داد، زیرا بسیاری از افرادی که در لیست کبد چرب غیرالکلی قرار می‌گرفتند، در واقع ناشی از مصرف الکل، دارو‌ها یا سایر عوامل بودند. اصطلاح جدید "کبد چرب" می‌تواند ناشی از سندروم‌های متابولیک، مصرف الکل، دارو‌ها و عوامل دیگر باشد.

وی افزود: آنچه امروزه در جامعه به عنوان کبد چرب مطرح می‌شود، در حقیقت نوع متابولیک آن است که وابسته به سندروم متابولیکی بوده و به صورت یک بیماری سیستمیک ظاهر می‌شود. این بیماری سیستمیک خود را در قالب کبد نشان می‌دهد، در حالی که یک بیماری تمام‌بدن است و باید زودتر و بهتر تشخیص داده شود.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مازندران با بیان آمار نگران‌کننده از شیوع این بیماری تصریح کرد: یک سوم مردم دنیا در حال حاضر به کبد چرب مبتلا هستند. از این یک سوم، حدود سه تا پنج درصد می‌توانند دچار التهاب کبد، به دنبال آن سیروز کبدی و همینطور سرطان کبد شوند. متأسفانه گاهی سرطان کبد در اثر کبد چرب از مسیر سیروز عبور نمی‌کند و مستقیماً می‌تواند منجر به سرطان کبد شود؛ بنابراین شناسایی و تشخیص زودهنگام این بیماری حیاتی است.

دکتر یوسفی در پاسخ به این سوال که آیا کبد چرب علائم خاصی دارد یا خیر، گفت: درصد بسیار زیادی از افراد مبتلا کاملاً بدون علامت هستند و به صورت اتفاقی در آنزیم‌های کبدی که در آزمایش‌های روتین چک می‌شود، مشخص می‌گردد. ممکن است برخی افراد حالت خستگی، خواب‌آلودگی یا دردی در ناحیه شکم، مخصوصاً سمت راست و بالای شکم (ناحیه کبد) احساس کنند.

وی بر لزوم شناسایی افراد در معرض خطر تأکید کرد و افزود: نباید منتظر بمانیم افراد با علائم به ما مراجعه کنند. ما باید افرادی را که در معرض خطر هستند در جامعه شناسایی کنیم. این افراد کسانی هستند که سندروم متابولیک دارند؛ یعنی حداقل دو فاکتور از دیابت، چاقی، عدم تحرک، چربی بالا و فشار خون. این افراد حتماً باید از نظر کبد چرب بررسی شوند.

این فوق تخصص گوارش و کبد با اشاره به مشکل عدم دقت به سطح آنزیم‌های کبدی گفت: متأسفانه به سطح آنزیم‌ها دقت کافی نمی‌شود در حالی که سازمان بهداشت جهانی اعلام کرده سطح آنزیم در آقایان بالای ۳۰ و در خانم‌ها بالای ۲۰ است. ما این افراد را از دست می‌دهیم. باید این افراد را شناسایی، آزمایش برایشان درخواست و مراحل بعدی تشخیص را انجام دهیم.

دکتر یوسفی در خصوص دارو‌های رایج در سطح جامعه افزود: دارو‌هایی که در سطح جامعه به عنوان دارو‌های گیاهی مانند لیورگل و موارد مشابه مطرح می‌شوند، تقریباً در این بیماری بی‌اثر هستند. مهم‌ترین مسئله در درمان کبد چرب، کاهش وزن است که طی شش ماه باید ۵ تا ۱۰ درصد وزن فرد کاهش یابد.

وی افزود: در افرادی که ریسک خطر بالایی دارند مانند افراد زیر ۳۵ سال و افراد دیابتی که در معرض فیبروز هستند، باید زودتر دارو‌هایی شروع شود که از فیبروز جلوگیری کرده و تا حد زیادی آن را برگرداند. در غیر این صورت با موجی از سیروز‌های کبدی ناشی از کبد چرب مواجه خواهیم شد که در دنیا به عنوان شایع‌ترین دلیل سیروز در حال حاضر مطرح می‌شود.